Документы



Korxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi icon

Korxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi

НазваниеKorxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi
Дата24.06.2013
Размер81.51 Kb.
ТипДокументы
скачать

KORXONA MAHSULOTINI TAVSIFLASH


7.1. Korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi


Korxona mahsuloti (ishi, xizmati) besh tavsifnomaga – sifat darajasi, xususiyatlar yig’indisi, o’ziga xos bezagi, marka nomi va o’ziga xos o’roviga (qadoqlanishiga) ega bo’lishi lozim.

Biznes-rejada mahsulotni tavsiflash bozorga sotuvga chiqarilayotgan tovar kabi ifodalanishi lozim. Tovar haqida o’z iste’mol qiymati bilan odamlarning u yoki bu ehtiyojlarini qondiruvchi mahsulot yoki buyum sifatida tasavvur paydo bo’lishining oldini olish kerak. Tovarning bu jixatlari uning bozor tushunchasi sifatidagi xususiyatlarining yarmini tashkil qiladi, xolos. Ikkinchi yarmi mahsulotni sotish va iste’molga tayyorlash, unga texnik xizmat ko’rsatish, ehtiyot qismlar bilan ta’minlash, tovar belgisi, o’rovi va hokazolardan iborat bo’ladi.

Mahsulotni baholashda taklif qilinayotgan tovarning hayotiylik davrini aniqlash ham muhim ahamiya kasb etadi.

Har qanday tovarning hayotiylik davri ma’lum bir qonuniyatlarga bo’ysunadi va bir qator bosqichlardan (namoyish etish, o’sish, tarqalish, to’yinish, so’nish) iborat bo’ladi. Tovarning bu bosqichlardan o’tish tezligi bozor kon’yunkturasiga ta’sir ko’rsatuvchi bir qator holatlarga bog’liq bo’ladi.

Tovarning hayotiylik davri bosqichlari bo’yicha oldindan hisoblab chiqilgan va belgilangan tarzda harakatlanishi narx, tovarni sotish usullari, reklama, ishlab chiqarish obyektlari va tovar harakatlanishi bilan manevr qilish kabi vositalardan foydalangan holda zarur chora-tadbirlarni o’z vaqtida qabul qilishga imkon beradi. Ularning barchasi sotuv hajmi va darajasiga, demak, biznes-rejaning moliyaviy natijalariga ham ta’sir ko’rsatadi.

Tovarning jozibadorligini belgilovchi bir qator omillar mavjud bo’lib, u iste’molchi nima uchun aynan shu tovarni tanlashi kerak degan savolga javob topishga yordam beradi1.

Mahsulotning iqtisodiy ko’rsatkichlarini jadval shaklida keltirilsa maqsadga muvofiq bo’ladi (7.1-jadval):

7.1-jadval

^ Mahsulotning iqtisodiy ko’rsatkichlari

Mahsulot turi

Iste’mol bahosi

^ Mahsulot birligi ko’rsatkichlari

Sotish bahosi

Etkazib berish

O’rnatish

..........

Ja’mi

Tannarx

Foyda

---------






















---------






















Har qanday mahsulot haqiqiy ishlab chiqarish shaklini olgandan keyin bir qator tavsiflarga ega bo’ladi: sifat, xususiyatlar tarkibi, nomlanishi, tashqi jixozlanishi, qadoqlanishi va boshqalari. Ularni biznes-rejada mufassal bayon etish lozim bo’ladi.

Tovar uni iste’molchi tomonidan qabul qilish nuqtai nazaridan ko’rib chiqilishi zarur. Bu maqsadda tovar haqida quyidagi ma’lumotlar keltiriladi:

^ 1. Tovar qondiruvchi ehtiyojlar

Ehtiyojlarni tavsiflovchi asosiy axborot quyidagilardan iborat:

  • tovar nomi;

  • tovarning vazifalari, foydaliligi;

  • tovardan foydalanishning universalligi, bilvosita foydalilik, ikkinchi darajali qo’llash sohalari (masalan, chang yutgichdan xonalarni bo’yashda foydalanish imkoniyati);

  • tovarning o’ziga xosligini ta’minlovchi omillar.

^ 2. Sifat ko’rsatkichlari

Mahsulot xususiyatlariga uning quyidagi sifat ko’rsatkichlari bevosita bog’liq bo’ladi: uzoq muddat xizmat qilish, ishonchlilik, oddiylik, xavfsizlik va hokazo. Ayrim sifat ko’rsatkichlari miqdoriy jihatdan baholanib, mos keluvchi ma’lumotlar biznes-rejada keltirilishi mumkin. Xususiyatlar yig’indisini xuddi sifat darajasi kabi xaridorlar tasavvuriga mos keluvchi tushunchalar orqali o’lchanishi zarur.

^ 3. Iqtisodiy ko’rsatkichlar

Iqtisodiy ko’rsatkichlardan quyidagilar keltirilishi lozim:

  • iste’mol bahosi;

  • bitta mahsulot birligi tannarxi va u keltiruvchi foyda.

Iste’mol bahosi tovarning xizmat qilish muddati davomida unga sarflanuvchi xarajatlarni aks ettirib, quyidagilardan iborat bo’ladi:

  • sotish bahosi (narxi);

  • transport xarajatlari;

  • o’rnatish xarajatlari;

  • xodimlarni o’qitish xarajatlari;

  • ekspluatatsiya xarajatlari;

  • texnik xizmat ko’rsatish va ta’mirlash xarajatlari;

  • soliqlar;

  • sug’urta badallari va hokazo.

^ 4. Tovarning tashqi bezalishi

Tovarning tashqi bezalishini tavsiflashda uning zamonaviy dizayn va iste’molchilar talablariga mos kelishini aks ettirish, mahsulotning shakli uning funktsiyalariga qanchalik javob berishi, materiali va rangi nima asosida tanlanganligi va boshqalarni ko’rsatish lozim.

^ 5. Yangi tovarni tavsiflash

Yangi tovarni tavsiflash ayrim xususiyatlarga ega. Avvalo tovar «bozor yangiligi» talablariga javob berishi ko’rsatiladi. Bu atama bilan belgilanuvchi tovarlar quyidagi xislatlarga ega bo’ladi:

  • iste’molchilar uchun eng yangi ehtiyojlarni qondirish imkoniyatini ochib beradi (pioner tovar);

  • oddiy, ma’lum bo’lgan ehtiyojni bir pog’ona yuqoriga ko’taradi (oq-qora televizor o’rniga rangli televizor);

  • iste’molchilarning kengroq doirasiga ma’lum darajada ehtiyojni qondirishga imkon beradi.

^ 6. Boshqa tovarlar bilan sotishtirish

Tovarning xususiyatlarini ko’rib chiqishda bozorda mavjud bo’lgan tovarlar va korxona taklif qilayotgan tovar xususiyatlari o’rtasidagi farqlar ko’rsatiladi. Yangi yoki mavjud tovarning raqobatchilar tovarlaridan farqi aniq ko’rsatilishi lozim.

Agar korxona taklif qilayotgan tovarning o’ziga xos xususiyatlari bo’lmasa, u bozordagi boshqa tovarlardan ajralib turmasa, bu belgilab qo’yilishi hamda biznes-rejada xaridorlarni nima hisobiga jalb qilishni mo’ljallanayotganligi ko’rsatilishi lozim. Bu xislatlar yoki xaridor uchun qo’shimcha foydalar biznes-rejaning marketingga bag’ishlangan bo’limida batafsil ko’rsatib o’tiladi.

^ 7. Patent huquqlari

Ushbu qismda korxonaning bozorga raqobatchilar kirib kelishiga to’sqinlik qilishi mumkin bo’lgan turli xil ixtirolarga egalik huquqi, patentlar tavsiflanadi:

  • foydali modellar;

  • tovar belgilari;

  • tovarning kelib chiqish joyi nomlanishi.

Ushbu obyektlarga, «nou-xau»ga egalik litsenziyalari ko’rsatiladi.

^ 8. Eksport ko’rsatkichlari va uning imkoniyatlari

Mahsulotning ayrim turlari tashqi bozorga chiqariladigan bo’lsa, eksportni tavsiflovchi asosiy ko’rsatkichlar: mamlakat, sotuv hajmi, valyuta tushumini ko’rsatish lozim. Boshqa tovarlar bo’yicha ichki bozorga mo’ljallangan mahsulotni chet ellik iste’molchilar talablariga moslashtirishning maqsadga muvofiqligi va imkoniyatlari ko’rsatiladi.

^ 9. Mahsulotni takomillashtirishning asosiy yo’nalishlari

Ushbu bo’limda iste’molchilar so’rovlarini ko’proq qondirish maqsadida mahsulotni modernizatsiyalashning asosiy g’oyalari, yo’nalishlari va imkoniyatlari keltiriladi.


7.2. Mahsulotni baholash usullari


Tovar murakkab tushuncha bo’lib, bir qator xususiyatlar yig’indisini qamrab oladi. Ulardan asosiysi iste’molchilik sifatlari, ya’ni tovarning o’z egasi ehtiyojlarini qondira olishi hisoblanadi. Tovarning ko’pchilik tomonidan qabul qilingan ta’rifi - «sotish uchun ishlab chiqarilgan mehnat mahsuli» to’g’ri bo’lsada, tovarni pulga ayirboshlashdagi rolini emas, undan foydalanish imkoniyatlarining ahamiyatini ko’rsatish muhim: tovar bu – ma’lum bir ehtiyojni qondirish vositasidir. Tovarning boshqa yana bir ta’rifiga ko’ra – bu buyumning foydali xususiyatlari yig’indisidir. Shu sababli u iste’molchilar ehtiyojlarini moddiy qondirish uchun zarur bo’lgan barcha tarkibiy elementlarni avtomatik ravishda qamrab oladi.

Tovarning iste’mol qiymati tovarning o’zi va unga qo’shimcha xizmatlar bilan bog’liq xususiyatlar yig’indisi sifatida namoyon bo’ladi. Korxonaning barqaror muvaffaqiyati uchun doimiy mijozlar to’g’risida g’amxo’rlik qilish zarurligi sababli raqobatli bozorda tovar narxi, o’rovi (qadoqlanishi), dizayni, ergonomik xususiyatlari va unga tegishli hujjatlarga alohida e’tibor qaratish lozim. Shu bilan birga avtomobil, traktor yoki stanok dizaynining ajoyibligi uni bozorda muvaffaqiyatsizlikka uchrashidan himoya qila olmaydi.

Tovarlarni tadqiq etishning pirovard maqsadi bozordagi tovarlar sifati va texnik-iqtisodiy ko’rsatkichlarining xaridorlar so’rov va talablariga mos kelishi, shuningdek ularning raqobatbardoshligini tahlil qilish hisoblanadi. Tovarlarni tadqiq etish iste’molchi nimaga ega bo’lmoqchiligi, u mahsulotning qaysi iste’mol ko’rsatkichlarini (dizayn, ishonchlilik, narx, ergonomika, servis, funktsionallik) ko’proq qadrlashi haqidagi ma’lumotlarni olishga imkon beradi. Shu bilan birga reklama kampaniyasi uchun eng omadli dalillarni olish, to’g’ri keluvchi savdo vositachilarini tanlash ham mumkin. Tadqiqot obyektlari – o’xshash tovarlar va raqobatchi tovarlarning iste’mol xususiyatlari, iste’molchilarning yangi tovarlarga reaktsiyasi, tovar assortimenti, o’rovi, servis darajasi, iste’molchilarning istiqboldagi talablari hisoblanadi. Tadqiqot natijalari korxonaga xaridorlar talablariga mos ravishda o’z tovar assortimentini ishlab chiqish, ularning raqobatbardoshligini oshirish, tovar hayotiylik davrining bosqichlaridan kelib chiqqan holda faoliyat yo’nalishlarini tanlash, g’oyani izlab topish va yangi tovarlarni ishlab chiqish, tovar markalanishini takomillashtirish, firma stilini ishlab chiqish, patentlarni himoya qilish usullarini aniqlashga imkon beradi.

Korxona tomonidan ishlab chiqarilgan tovar yoki mahsulotni to’g’ri ko’rsata bilish ham muhim ahamiyat kasb etadi. Bu erda tovarning taxminiy narxi va uni ishlab chiqarish uchun zarur bo’lgan xarajatlar miqdorini ko’rsatish tavsiya qilinadi. Ularga ko’ra har bir tovar birligi keltirishi mumkin bo’lgan foyda hajmini aniqlash mumkin.

Tovarning asosiy xislatlarini, uning dizayni va o’rovining afzalliklarini aniq tavsiflash katta ahamiyatga ega. Bularning barchasi tashqi va ichki bozorda sotish uchun mo’ljallangan tovarlar uchun muhim ahamiyat kasb etadi.

Agar tovar xaridorlar talablarini qondira olmasa uni sotish uchun hech qanday hatti-harakatlar ko’ngildagidek tijorat natijalarini bermaydi. Ishlab chiqarilayotgan tovarning bozor talablariga mos kelmasligi hozirgi kun sharoitlarida katta moliyaviy yo’qotishlarga olib kelishi mumkin. Tovarning «sotiluvchanligi»ni baholashning eng samarali usuli tanlangan bozorlarda sinov tariqasida sotish hisoblanadi. Bu birinchi navbatda shaxsiy iste’mol tovarlariga taalluqlidir. Bozor sinovlarini tashkil qilishning qiyinligi va qimmatligi sababli ishlab chiqarish yo’nalishidagi tovarlarni sinov tariqasida sotish kamdan-kam amalga oshiriladi.

Ishlab chiqarish yo’nalishidagi tovarlar, ayniqsa, mashinalar, asbob-uskuna va qurilmalarni iste’molchilarga bepul asosda sinash uchun etkazib berish tavsiya qilinadi. Bunday sinov natijalari korxonaga mahsulot raqobatbardoshligini oshirish uning texnik darajasi va sifatini eng yuqori bozor talablariga etkazishga imkon beruvchi muhim ma’lumotlarni beradi. Sinov natijasida olingan ma’lumotlar tovarni ommaviy ishlab chiqarishni boshlashdan avval unga zarur o’zgartirishlar kiritish va uni muayyan bozorlarga moslashtirish uchun katta imkoniyat beradi. Sinov tariqasidagi sotuvlar to’liq muvaffaqiyatsizlikka uchraganda tovar umuman ishlab chiqarishdan olib tashlanadi.

Bo’limda mahsulot servisini tashkil qilish ham tavsiflanishi lozim (agar mahsulot texnik mahsulot bo’lsa). E’tiborni tovarning kamdan-kam uchraydigan xislatlariga qaratish tavsiya etilmaydi. Yaxshisi bozorni maksimal qondirish, o’ziga xos iste’mol xususiyalariga ko’proq e’tibor qaratgan ma’qul. Bu yo’nalishda birinchi qadam o’z tovarini to’liq va yaxshi bilish, uning kutilayotgan xaridor uchun keltirishi mumkin bo’lgan foydalaridan xabardor bo’lish hisoblanadi.

Tashqi bozor uchun mo’ljallangan tovarlarni tanlashda ichki bozorda sotuv natijalarini baholash katta foyda beradi. Tashqi bozor uchun mo’ljallanuvchi tovarlar narx, estetika va funktsiyalar nuqtai nazaridan o’ziga xos baholashni talab qilishini yoddan chiqarmaslik zarur.

Javob topish lozim bo’lgan savollar quyidagilardan iborat:

raqobatchilar mahsulotlarini baholash bo’yicha:

  • raqobatchi mahsulotlarning funktsional va iste’mol xususiyatlarini tavsiflash;

  • raqobatchilarda bahoni shakllantirish tamoyillari;

  • raqobatchilar tomonidan qo’llanuvchi sotuvni rag’batlantirish usullari;

tadqiqot va loyihalar davomida:

  • rejalashtirilayotgan ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlari va ularning maqsadlarini bayon qilish;

  • raqobatdosh firmalarning texnologik holati;

  • mahsulotning kelgusidagi yangi avlodlarini rivojlantirish kontseptsiyasini bayon qilish.

Tovarning kuchli va zaif tomonlarini jadval ko’rinishda aks ettirish mumkin (7.2-jadval).

7.2-jadval
^

Tovarning kuchli va zaif tomonlari





Tovarning kuchli va zaif tomonlarini o’rganishda savolning qo’yilishi

Kuchli tomon

^ Zaif tomon

1

Sizning mahsulotingiz yo’naltirilgan bozor segmentini aniqlay olasizmi?







2

Mijozlar so’rovlarini o’rganib chiqqanmisiz?







3

Sizning mahsulotingiz (xizmat) mijozlar uchun qanday afzalliklar hadya eta oladi?







4

Mahsulotingizni mo’ljallangan iste’molchilar tomon samarali etkazib bera olasizmi?







5


Sizning mahsulotingiz (xizmat) boshqa ishlab chiqaruvchilar mahsuloti (xizmati) bilan quyidagilar bo’yicha raqobatlasha oladimi:

  • sifati, ishonchliligi, ekspluatatsiya va boshqa tovar tavsifnomalari bo’yicha;

  • narxi;

  • to’lovni rag’batlantirish;

  • tarqatish (sotish) joylari;







6


Sizning mahsulotingiz (xizmat) hayotiylik darining qaysi bosqichida ekanligini bilasizmi?







7

Yangi mahsulot turlariga doir g’oyalaringiz bormi?







8


Turli-tumanlik va ma’naviy eskirish darajasi nuqtai nazaridan muvofiqlashtirilgan mahsulot (xizmat) assortimentiga egamisiz?







9


Mijozlar so’rovlariga asosan mahsulot modifikatsiyasini muntazam amalga oshirasizmi?







10

Yangi mahsulot yaratish siyosatini qo’llab turasizmi?







11


Sizning mahsulotingizdan (xizmat) raqobatchilar tomonidan nusxa ko’chirib olinishi mumkinmi?







12


Ishlab chiqarish g’oyalaringiz mos keluvchi savdo va fabrika markalari, patenlarga egami?







13

Xaridorlarning e’tiroz va shikoyatlarini kuzatib borasizmi?







14


Xaridorlar tomonidan e’tiroz va shikoyatlar soni kamayyaptimi?








^ 7.3. Tovarning hayotiylik davri


Mahsulot ishlab chiqarish va sotish strategiyasini ishlab chiqishga ta’sir etuvchi va o’z navbatida biznes-rejaning ushbu bo’limida hisob-kitoblarni amalga oshirishda taklif etilayotgan tovarning hayotiylik davrini aniqlash muhim ahamiyat kasb etadi2. Har qanday tovarning hayotiylik davri ma’lum bir qonuniyatlarga bo’ysunadi va bir qator davrlarni (bosqichlarni) o’z ichiga oladi (namoyish etish, bozorga kiritish, o’sish, to’yinish, pasayish). Tovarning hayotiylik davrining ushbu bosqichlaridan o’tish tezligi, bir vaqtning o’zida bozor tuzilmasiga ham ta’sir etuvchi bir qancha holatlarga bog’liq bo’ladi. Hayotiylik davrining bosqichlari yoki davrlari bo’yicha oldindan belgilangan va hisoblangan tovarlar harakati tadbirkor uchun o’z vaqtida mahsulot boshdan kechirayotgan bosqichga mos keluvchi qarorlarni qabul qilishga imkon yaratadi. Mahsulotga bo’lgan talabni pasayishini oldini olish yoki uni bosib o’tish bo’yicha tadbirkor qo’llashi mumkin bo’lgan vositalar juda hilma-hildir: baho, tovarni sotish usullari, uning reklamasi, ishlab chiqarish bo’linmalariga o’zgartirish kiritish va tovarni bozorga chiqarish. Bular o’z navbatida sotish xajmi va darajasiga, shu bilan birga loyihani amalga oshirishning moliyaviy natijalariga ta’sir qiladi(7.1-rasm).


4. Bozorning to`yinishi

7. Yangi bozorlar





3. Ishlab chiqarish va sotishni kеngaytirish

6. Modеrnizatsiya



5. Pasayish



2. Bozorga kiritish


8. Ishlab chiqarishni to`xtatish



1. Namoyish


7.1-rasm. Tovar va xizmatlarning hayotiylik davri bosqichlari.


Turli xil tovarlarga nisbatan hayotiylik davri uzoq muddatli, oddiy va qisqa muddatli bo’lishi mumkin. Tadbirkor uchun u ishlab chiqarishni mo’ljallayotgan tovarning hayotiylik davri haqida ishonchli ma’lumotlarni olish muhim ahamiyat kasb etadi. Buning ahamiyati, ayniqsa, bozorda o’xshash yoki xuddi shunday tovarlar mavjud bo’lgan hollarda ortadi. Aks holda tadbirkor ishlab chiqqan tovarni bozorga kiritish, o’rnini bosuvchi tovarning qarish bosqichiga to’g’ri kelishi mumkin. Bunda bozorga yana taklif qilingan tovar sotilmaydi va uni ishlab chiqarishni darhol to’xtatishga to’g’ri keladi.

Albatta, hayotiylik davrining bosqichini aniqlash juda qiyin, chunki tovarning hayotiylik davrini u tugagan taqdirdagina aniq bilish mumkin bo’ladi. Shu sababli hayotiylik davri tugagandan so’ng mazkur tovar qaysi payt qaysi bosqichda bo’lganligini aytib bera olsak, «hayot» davrida barcha hisob-kitoblar taxminiy xarakterga ega bo’ladi.

Firmalar tovar haqiqatda o’sish bosqichida turgan bir paytda u etuklik bosqichga kirdi deb, unga e’tiborni susaytirgan hamda qo’shimcha foyda olish imkoniyatidan mahrum bo’lgan hollar ko’p kuzatilgan. Ko’pincha buning aksi ham bo’lib turadi. Tovar o’sish bosqichida deb hisoblagan firma uni o’zlashtirishga kirishadi. Tekshirib ko’rilganda esa, tovarning etuklik bosqichidan o’tganligi ma’lum bo’lib, firmaning omborlarida sotilmay qolgan mahsulotlar to’planib qoladi. Aynan shu sababli «ikkinchi to’lqin»dagi ishlab chiqaruvchilar ular ishlab chiqarishni mo’ljallab turgan tovarning hayotiylik davri bosqichini to’g’ri topa olishlari lozim bo’ladi. Bu yangi tovarlarni ishlab chiqish strategiyasini to’g’ri tanlashga imkon beradi.

Shunday qilib, yangi tovarlarni ishlab chiqishda ishlab chiqilayotgan tovar va boshqa firmalarning o’xshash tovarlarining hayotiylik davri bosqichlarini solishtirsh muhim ahamiyat kasb etadi. Muvaffaqiyatli rivojlanish uchun har bir korxona o’sish bosqichidagi raqobatbardosh tovarlarga ehtiyoj sezadi.

Tovar o’sish bosqichida bo’lgan va tez sotilayotgan paytda firma barcha hatti-harakatlarini uni sotishga qaratadi va ko’p hollarda kelgusi avlod tovarlarini ishlab chiqish imkoniyatiga ega bo’lmaydi. Biroq, o’sish sur’ati pasayishni boshlagan paytda bu haqda o’ylash kech bo’ladi.

Firma ishlab chiqarayotgan tovar etuklik bosqichga yaqinlashgan paytda bu tovar qarish bosqichiga kirishi bilan yangi tovarlar kirib kelishi uchun kelgusi avlod tovarlarini ishlab chiqishga kirishish lozim.

Yuqorida aytib o’tilganlarni hisobga olgach, ishlab chiqilayotgan tovarlarning hayotiylik davrini kompleksli o’rganishning muhimligi tushunarli bo’ladi. Bunday o’rganish boshqa firmalarning o’xshash tovarlari bilan birgalikda firmaning o’z tovarlari hayotiylik bosqichini tahlil qilishni talab qiladi.

Albatta, taqchillik sharoitlarida ko’plab tadbirkorlar asosiy e’tiborni tovarning hayotiylik davrini o’rganishga emas, balki umuman boshqa, tovarni ishlab chiqarish va bozorga etkazish bilan bog’liq muammolarni hal qilishlariga to’g’ri kelmoqda. Biroq tovarning hayotiylik davrini tahlil qilish zaruratiga e’tibor qaratmaslik ham ko’p hollarda ishlab chiqarish samaradorligining eng yuqori bo’lishiga erishishga imkon bermaydi. Eng urfga kirgan tovarlarni ishlab chiqarish bilan shug’ullanuvchi bir qator tadbirkorlarning esa tovarning hayotiylik davri muammolariga murojaat etishi shubhasiz. Bundan tashqari, bozorga murojaat qilishga ko’pincha yangi tovarni ishlab chiqish yoki chiqarilayotgan tovarning hayotiylik davriga o’zgartirish kiritish zarurati majbur qiladi. Bozor haqida, unda ro’y berayotgan jarayonlar haqidagi axborotni marketing tadqiqotlari beradi.

^ Qisqa xulosalar


Biznes-rejaning «Korxona mahsulotini tavsiflash» bo’limi korxona mahsuloti, ish va xizmatlarini tavsiflashi mo’ljallangan bo’lib, ularning o’ziga xos xususiyatlarini ham qamrab oladi.

Korxona mahsulolarini tavsiflovchi ko’rsatkichlar qatoriga mahsulotning funktsional ko’rsatkichlari va tavsifnomasi, o’ziga xos va original jihatlari, mahsulotning hayotiylik davri sifat ko’rsatkichlari, shuningdek, korxonaning mahsulotni muvaffaqiyatli chiqarish va tarqatishini ta’minlash imkoniyatlarini kiritish mumkin.


Muhokama va nazorat savollari


  1. Mahsulot(xizmat)ning tavsiflanishi va uning vazifalari.

  2. Biznes obyektining real bahosi, asosiy tavsifnomasi.

  3. Miqdoriy tahlil (narxning pastligi hisobiga olinuvchi moliyaviy yutuq, ekspluatatsiya xarajatlarining pasayishi va hokazo).

  4. Nomoddiy foydalar (dizaynning yaxshilanishi, sog’liq uchun xavfsizlik).

  5. Mahsulotning o’ziga xosligi – sizning nuqtai nazaringizda va bozor nuqtai nazaridan.

  6. Mahsulot hayotiylik davriga ta’sir etuvchi omillarni ta’riflang.

  7. Tovar hayotiylik davrining asosiy bosqichlari va korxonaning an’anaviy marketing harakatlari.

  8. Raqobatchilar mahsulotlarini baholashda nimalarga e’tibor berish kerak.

  9. Asosiy iste’molchilar. Aynan sizning mahsulotingizni tanlash sabablari.

  10. Sizning mahsulotingizga bo’lgan talabni bashorat qilish.


1 Qarang, Бринк И.Ю., Савельева Н.А. Бизнес-план предприятия. Теория и практика / Серия «Учебники и учебные пособия» - Ростов н/Д. «Феникс», 2003. - 82-83 betлар


2 Qarang, Горемыкин В.А., Нестерова Н.В. Энциклопедия бизнес – планов: Методика разработки. 75 реальных образцов бизнес – планов. - М.: «Ось-89», 2003. – 49 bet.




Похожие:

Korxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi iconДокументы
...
Korxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi iconIshlab chiqarish xarajatlarining mohiyati. Xarajatlar klassifikatsiyasi. Baho korxona foydasi

Korxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi iconДокументы
1. /BMI_Raqobat muxitida korxona.docx
Korxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi iconДокументы
1. /Korxona iqtisodiyoti. (O'quv qo'llanma)-2006.doc
Korxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi iconДокументы
1. /Diplom ishi - Korxona balansining analitik taxlili.pdf
Korxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi iconKorxona faoliyatida biznes rejalashtirish
«tadbirkorlar Rossiyani qutqaradilar» shiori garchi nafaqat Rossiya, balki barcha sobiq ittifoq mamlakatlarining barchasida ham biznes...
Korxona mahsulotini tavsiflash korxona mahsulotining kompleksli tavsifnomasi va baholanishi iconДокументы
1. /KI_Tovarlarni tavsiflash.docx
Загрузка...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©uz.denemetr.com 2000-2015
При копировании материала укажите ссылку.
обратиться к администрации